Kökeni ve Tarihçesi

Yağlama, Kayseri’nin özellikle Orta Anadolu bölgesinde bilinen ve yapılan bir yemektir. Tarihi, Orta Asya’dan gelen hamur işleri kültürüne dayanır. Anadolu’da göçebe Türklerin kullandığı basit malzemelerle hazırlanır ve zamanla Kayseri mutfağının önemli bir parçası haline gelmiştir.

Türk Mutfağındaki Yeri

Yağlama, görünüş olarak lahmacuna benzer ama katmanlar halinde servis edilir. Hem hamur işi sevenler hem de et yemeklerinden hoşlananlar için ideal bir yemektir. Türk mutfağında gözleme ve lahmacun gibi hamur işlerinin arasında benzersiz bir yeri vardır. Özellikle misafir sofralarında sunulan geleneksel bir yemektir.

Özellikleri

İnce açılmış mayalı hamur üzerine kıymalı, domatesli ve baharatlı bir harç konarak kat kat dizilir. Yağlama, yoğurtla birlikte servis edilir ve bu katmanlar kesilerek tüketilir. Hem doyurucu hem de hafif olması, onu popüler kılar. Lezzetinin sırrı, hamurun incecik açılması ve kıymanın taze baharatlarla hazırlanmasında yatar.

Evlerde fırın bulunmadığı eski zamanlarda, mahalle fırınlarında ve tandırlarda pişirilen Kayseri Tandır Böreği’nin Kayseri mutfak kültürü içinde önemli bir yeri vardır.

Böreğin üretimi, özellikle hamurunun hazırlanması ve açılması bakımından ustalık gerektirir. Bu sebeple Kayseri Tandır Böreği’nin coğrafi sınır ile ün bağı bulunmaktadır.

Kayseri Tandır Böreği’nin geçmişi eskiye dayanır. Üretim metodu, özellikle hamurunun hazırlanması ve açılması açısından ustalık becerisi gerektirir. Bu nedenle, coğrafi sınır ile ün bağı bulunan Kayseri Tandır Böreği’nin tüm üretim aşamaları belirtilen coğrafi sınır içinde gerçekleştirilmelidir

TARİFİ:

gerçekleştirilmelidir.

1-Hamur için tüm malzemeler bir kaba alınır.

2-Yavaş yavaş su ilave edilerek kulak memesinden daha yumuşak bir hamur yoğrulur.

3-Hamur dinlenirken margarin ve tereyağı bir tavada eritilir.

4-Altı kapatılıp icine tahin ilave edilir. İyice karıştırıp yağ ve tahinin birbirine

5-Hamurun tamamı masaya alınıp incecik açılır.

6-Hamurun bütün yüzeyi tahinli yağla kaplanır.

7-10-15 dakika yağın donması beklenir.

8-Hamurun tam ortasından delinip dışa doğru kıvrılır.

9-Dış kenarda içe kıvrılıp birleştirilir.

10-Yine 10-15 dakika beklenip hamur kopartılıp yavaş yavaş uzatılır.

11-3 eşit beze olacak şekilde rulo yapılır. Buzdolabında 1 saat bekletilir.

12-Bu arada kıymalı harç için soğan incecik kıyılıp zeytinyağında kavrulur.

13-Kıyma ilave edilip kıymanın suyu cekilene kadar pişirilir.

14-Tuz, biber ve en son kıyılmış maydanoz ilave edilip altı kapatılır.

15-Hamurun ilk bezesi masaya un serpilip fırın tepsisi büyüklüğünde açılır.

16-Yağlanmış tepsiye ilk hamur serilir.

17-Kıymalı harcın yarısı hamurun üzerine yayılır.

18-İkinci hamurda açılıp serilir. Kalan kıymada yayılır.

19-Son beze de acılıp tepsiye serilir.(Hamurlar tepsiye serince küçülebilir.Elinizle çekiştirirerek büyütebilirsiniz. kenarında yığılan fazla hamur olursa bıçakla kesip köşelerini kapatabilirsiniz).

20-Hamurun ustune 1 yumurta kırılıp bolca susam ve çörek otu serilip 200 derecede serilebilir.

Helise yemeği, bazı yörelerde “keşkek” olarak da bilinir. Buğday üretiminin ve etin bol olduğu bir bölgeden beklenebilecek lezzetli bir tariftir. Kesinlikle denenmesi gereken, unutulmuş eski yemeklerden biridir.

TARİFİ:
1-Aşurelik buğdayı bir gece önceden ıslatın.
2- Boyun kemiğini ortadan ikiye bölüp 9 bardak su ile
yumuşayıncaya kadar pişirin.
3- Kemik piştikten sonra üzerindeki etleri didikleyip soğumaya
bırakın.
4-Aşurelik buğdayı ve etleri bir tencereye alın.

5-Üzerine kemiği pişirdiğiniz sudan 8 bardak kadar ekleyip aşurelik
buğday taneleri iyice eriyene kadar pişirin.
6-Pişen karışımı döverek iyice ezin. Tereyağını bir tavaya alarak eritin.
7-Pişen karışımı döverek iyice ezin. Tereyağını bir tavaya alarak eritin.
8- Tuz ve karabiber ilave edip yemeğin üzerine gezdirin. Üzerine kırmızı pul biber serperek sıcak servis yapın.

TARİFİ:
1- Süt ile maya tel çırpıcı ile iyice çırpılır 5 dakika beklenir. Sonra sıvı yağ ve bir miktar un son olarak da tuz konup
azar azar un ilave ederek iyice yo
ederek iyice yoğuruyoruz ve 1 saat kadar mayalanmaya bırakıyoruz.
2-Hamurumuz mayalanırken 1 tavaya tereyağını koyup eritiyoruz. Ocağın altını kapatıp tahini koyuyoruz ve iyice
karıştırıyoruz soğumaya bırakıyoruz.
3-Hamurumuz mayalanınca bezelere ayırıyoruz portakal büyüklüğünde benimki 6 beze oldu bezenin birini yaklaşık
ivarlak orta boy cay tepsis
yuvarlak orta boy çay tepsisi büyüklüğünde açıp (ince olsun) içine yaklaşık 3 yemek kaşığı dolusu tahin sürüyoruz.
4-Her yerine eşit gelecek şekilde ve hamurun ortasından delik açıp geriye doğru kıvırıyoruz. Şekilde gösterdim ve
4-Her yerine eşit gelecek şekilde ve ha
yuvarlak olacak şekilde doluyoruz.
5-Bezelerin hepsini bu şekilde yapıyoruz. Sonra tezgahı unlayıp yaptığımız yuvarlak tahinli bezeyi önce elimizle
bastırıv
bastiriyoruz.
6-Sonra oklava ile yavaşça açıyoruz yemek tabağı büyüklüğünde ve yapışmaz bir tavada orta ateşte alt üst sürekli
cevirip pişiriyoruz. Deneyeceklere şimdiden afiyet olsun yumuşacık tel tel oluyor

Osmanlı döneminde saray mutfağında, etli ve zeytinyağlı olmak üzere iki farklı yaprak sarma türü bulunmaktaydı. Saray aşçıları özellikle zeytinyağlı yaprak sarmayı meze olarak sunarken, etli versiyonu ise ana yemek olarak servis ederdi.

TARİFİ:

1-Öncelikle salamura yapraklar 2-3 dakika sıcak suda bekletilir, yıkanır ve süzgece alınır.

2-Geniş bir kabın içerisine soğanlar rendelenir.

3-Üzerine zeytinyağı dökülür.

4-Pirinç yıkanarak  kabın içerisine eklenir.

5-Baharatlar, salça ve tuzu da ilave edildikten sonra ince kıyılmış maydanozu da eklenerek karıştırılır.(çiğden bir iç harç olacak)

6-Yaprağın geniş kısmına iç harçtan konulur ve rulo gibi iki yanlardan kapatarak sarılır. Bu işleme yaprak bitene kadar devam edilir.

7-Sardığımız yaprakların üzerine zeytinyağı ve limon dilimleri ekleyip yaklaşık 5-6 su bardağı kadar da sıcak su ilave edilerek kısık ateşte pişirilir.(üzerine sarmalar dağılmasın diye tencere kapağından biraz küçük ebatta bir kase kapatabilirsiniz.)
Afiyet olsun…

TARİFİ:

1-Önce hamurumuzu yapalım 3-4 saat beklemesi gerekmekte.

2-3 su bardağı  suyu kaynamaya bırakalım. Kalan 3 bardak su ile unumuzu çözdürelim (yani una su ekleyerek karıştıralım).

3-Kaynayan suya devamlı karıştırarak yavaş yavaş unu ilave edelim.

4-Unun markasına göre değişiyor bazı unlar çok güzel tutuyor bazı unlarda sıkıntı olabiliyor. Kıvamını ayarlarken karıştırdığımız kaşığın zor çevriliyor olması lazım

5-Eğer ununuz az geldiyse ocağın altını iyice kısıp pratik hareketlerle birkaç kaşık unu suda çözdürüp ilave edebilirsiniz.

6-Önceden yaptığımda hemen kıvamı tutmuştu ama bu kullandığım unda birkaç kere işlem yapmam gerekti. Ben 20 kaşık un kullandım siz dediğim şekilde ayarlayın.

7-Karıştırırken zorlanmaya başlayınca un yeterlidir. Devamlı karıştırarak kaynatın.

8-Tepsiyi ıslatın ve hamurumuzu tepsiye yayıp soğuk bir zeminde 3-4 saat bekletin.

9-Çorba tarifini de anlatacak olursak tavuğu haşlıyoruz.

10-Suyunu fazla koyalım haşlarken çünkü haşladığımız o suyu çorbamızda kullanacağız.

11-Haşladığımız tavuk etini didikleyelim.

12-Ayrı bir tencerede tereyağında unu kavuruyoruz.

13-Yağsız unu kavurup daha sonrada yağ ekleyebilirsiniz.

14-Unun kokusu çıktıktan sonra salçayı ve pul biberi ekliyoruz ve karıştırıyoruz.

15-Daha sonra tavuk suyumuzu yavaş yavaş ekliyoruz. Devamlı karıştırıyoruz ki topaklanmasın. Eğer topaklanırsa tavuk etini eklemeden önce blenderden geçirebilirsiniz.

16-Çorbamız kaynadıktan sonra didiklediğimiz tavuk etlerini ekliyoruz ve pişmeye bırakıyoruz.

17-Biraz kaynadıktan kıvam bulduktan sonra ocağımızı kapatıyoruz.

18-Hamuruyla birlikte tüketiyoruz.

19-Hamuru dilimler halinde kesiyoruz ve kaşığımıza hamurdan alıp çorbadan alıyoruz ve çiğnemeden yutuyoruz. Afiyet olsun…

Güpgüpoğlu Konağı’nın doğusunda yer alan ve binaya sonradan eklenen Selamlık Bölümüne etnografik eserler taşınmış, teşhir ve tanzim işlemleri tamamlandıktan sonra 18 Mayıs 1998 tarihinde Etnografya Müzesi yeniden ziyarete açılmıştır. Müze, binanın ikinci katındadır ve taş basamaklı, ahşap korkuluklu bir merdivenle çıkılmaktadır. Odalar orta hol çevresinde düzenlenmiştir. Holün kuzeyinde yarı açık bir köşk yer alır.

Etnografya Müzesi, 1983 yılında Hunat Hatun Medresesi’nde kurulmuş; 1997 yılında ise Cumhuriyet Mahallesi, Tennuri Sokağı’nda bulunan, 1419-1497 yılları arasında inşa edilen ve XVIII. yüzyıla kadar yapımı devam eden Güpgüpoğlu Konağına taşınmıştır. Konağın bir bölümü Osmanlı evlerini yansıtan düzende sergilenmiş, diğer bölümleri ise Etnografya Müzesi olarak hizmet vermeye devam etmiştir. Bu bölümlerde Selçuklu ve Osmanlı dönemlerine ait Türk-İslam eserleri sergilenmektedir.

Müzede; çini ve seramikler, çeşitli silahlar, ahşap ve madeni eşyalar, yazma eserler, halı ve kilimler, kadın ve erkek kıyafetleri ile takı ve süs eşyaları bulunmaktadır.

Etnografya Müzesi (Güpgüpoğlu Konağı), ziyaretçilerini tarihi bir yolculuğa çıkarmaktadır.

Göl ekosisteminde; turna balığı, kaplumbağa, onlarca kuş türü, yılan, tilki, domuz gibi birçok canlı yaşamaktadır. Engir Gölü, Kayseri şehir merkezinde adeta mini bir Sultan Sazlığı gezisi yapma fırsatı sunar.

Ayrıca Engir Gölü, 1. ve 3. Derece Doğal Sit Alanı statüsüne sahiptir. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nın 03.11.2020 tarihli ve 242201 sayılı Bakanlık Makam Oluru ile “Doğal Sit – Sürdürülebilir Koruma ve Kontrollü Kullanım Alanı”, 02.02.2021 tarihli ve 3477 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile ise “Doğal Sit – Kesin Korunacak Alan” olarak tescil edilmiştir.

İki katlı evlerde çoğunlukla üst katlar yazlık, alt katlar ise kışlık olarak kullanılmıştır. Bodrum katlar, evlerin bir bölümünün veya tamamının altını kaplar. Bu katlarda servis, depolama ve ahır amaçlı kullanılan, “tol” olarak adlandırılan mahzenler bulunur. Günümüzde yapılan araştırmalar, bu mahzenlerin yeraltı şehirleriyle bağlantılı olduğunu ortaya koymuştur.

Kiçiköy, Han, Harman ve Tablakaya Mahalleleri, Talas evlerinin en güzel örneklerinin görülebileceği mahallelerdir. Yapılan sokak sağlıklaştırma ve restorasyon çalışmaları sonucunda turizme kazandırılan 60 tarihi ev ve konağın yer aldığı Ali Saip Paşa Sokak ile sokağın bulunduğu Gölbaşı Meydanı, ziyaretçilere hizmet vermektedir.